Enkele woorden van overwegen van vorig weekend, die zomaar toetssteen voor elk gemeentelijk sociaal beleid kunnen zijn. Eenvoudige woorden voor een ingewikkelde praktijk. Kernachtige woorden uit de Schrift: Heb je naaste lief, wij zijn allemaal mens… net als jij.
Er klinken vandaag in het oude testament eeuwenoude thema’s – ze trekken met ons mee tot op de dag van vandaag. U hoeft het nieuws echt niet van dag tot dag gevolgd te hebben om te wéten… dat we in het rijke Westen al vele jaren worstelen met het vreemdelingen-thema van onze tijd: het immigratievraagstuk. Iedereen kan wéten dat vluchtelingen gewoon medemensen zijn, met dezelfde verlangens als u en ik… maar omdat er vele zienswijzen en belangen spelen… blijft het een hele grote uitdaging om voldoende opvangplekken voor medemensen uit het verre buitenland te realiseren. Noem het drieletterwoord ‘AZC’ en je hebt snel een cocktail waarbinnen nauwelijks een goed gesprek mogelijk is. Dat is onze realiteit. En wat is dan goed om te doen? Als we de eerste lezing er als maatstaf bijnemen en ik deze korte tekst in één woord mag samenvatten dan klinkt: naastenliefde. Naastenliefde als sleutel om de goede weg te leren gaan. Dat speelt niet alleen bij het immigratievraagstuk, het speelt op meerdere terreinen… Misschien maken wij ons als betrokkenen bij de Franciscusparochie zorgen om onze tijdsgeest… Waar moet het heen met het christendom, als de positieve tegenkracht van het egoïsme alsmaar kleiner wordt…. Voorbeeld: iedere keer weer als ik hoor hoe criminelen proberen om (vooral oudere) medemensen op slinkse wijze digitaal geld af te troggelen denk ik… waar moet dat heen met onze wereld hier dichtbij? Hoe zit het met het straffen van medemensen die niet met hun handen van het eigendom van anderen af kunnen blijven? Ik weet niet hoe het u vergaat: maar ik kan er bijzonder slecht tegen dat handhaving bij aanzienlijke vergrijpen vaak karig uitwerkt – en bij kleine fouten (zoals een snelheidsovertreding) relatief groot. Dat voelt niet goed en niet eerlijk. En toch: naastenliefde werkt ook wederkerig. Zelfs als je onrecht wordt aangedaan werkt het nog het best om je te beheersen… en begrip proberen op te brengen voor die ander. Want een goede samenlevingsorde zal nooit optimaal zijn. De ander vergeven is een geweldige en niet te onderschatten kracht. Vraag is of naastenliefde alleen maar bij het christendom verkrijgbaar is? Nee. Elke cultuur kent minstens elementen van het goede samenleven. Tegelijkertijd: we hebben met onze Franciscusparochie wél een organisatiestructuur die in elk dorp tastbaar is, met een inhoud die pal staat voor de meest kwetsbaar gemaakten onder ons. De vragen waar onze katholieke toekomst hier dichtbij om draait is: durven wij open te staan voor de ander? En voelen anderen zich voldoende genodigd om zich bij ons aan te sluiten? In het evangelie lezen we de vraag naar het grootste gebod. De vraag naar de kern van de zaak. Dat is niet vreemd als je bedenkt dat in de geloofstraditie van de joodse Thora (de geloofstraditie die Jezus van binnenuit leefde) honderden geboden en verboden staan. Niemand heeft al die voorschriften paraat. Wat is nu het belangrijkste? Laten we niet vergeten dat het bij God niet draait om het classificeren van mensen in allerlei groepen, zoals ‘uitkeringsgerechtigden’, ‘minima’, ‘studenten’, ‘arbeidsongeschikten’, ‘werkenden’, ‘bedrijven’ et cetera… Bij God is er maar één categorie: de naaste. En het belangrijkste gebod is dan: heb uw naaste lief als uzelf. Een universele toetssteen vanuit geloof. Hoe eenvoudig te verwoorden en o zo moeilijk met elkaar te praktiseren.
(Bronnen: Exodus 22, Mattheus 22)
(Foto: pixabay)
Jack Steeghs
