Het is iedere keer weer heerlijk om elkaar na maanden weer eens te zien (dat allereerst) en te herbronnen bij elkaar. Ikzelf ben in 2016 gestart met de studiegroep Nieuw Kerkzijn Platteland. Hieruit zijn concrete inzichten naar voren gekomen. Na het studietraject zijn meerdere leden doorgegaan als een informele intervisiegroep. Mijn laatste twee bijdragen schreef ik over ‘herbronnen op Eemland’ en ‘verlieservaringen delen’. Deze keer staan we als katholieke en protestantse vakgenoten stil bij het gedachtegoed van Martine Vonk
Hoe belangrijk is het om af en toe met vakgenoten buiten je eigen werkbubbel (en buiten je eigen werkkoepel) bij te tanken. Om allereerst op adem te komen. Want het pastorale vak wordt voortdurend overspoeld door wat er op zekere dag aan de orde is. In een tijd van zowel versnelde kerkverlating als hernieuwde interesse wordt bezinnen en reflecteren naar mijn aanvoelen alleen maar belangrijker (immers, beide groepen vragen om heel verschillende talenten). Daarom komen wij af en toe bij elkaar. Eerder deze maand rondom het boek ‘Samen genieten van genoeg – hoopvol en haalbaar duurzaam leven’. Voor de reikwijdte van deze blog enkele grote lijnen…
Samen, kwaliteit
Martine schreef in 2011 het proefschrift ‘Duurzaamheid en kwaliteit van leven’. Sleutelwoord in het boek is een Bijbels gefundeerd ‘samen’: Jezus richt zijn woord in de Bergrede niet op individuen maar op de gemeenschap. Zij kwam er ook achter dat versobering bepaald geen minder kwaliteit van leven hoeft te betekenen.
Martine bestudeerde voor haar onderzoek vier vormen van samenleven:
- Amish: Behoudende protestantse geloofsgemeenschap. Stichter is een Zwitser die naar de VS trok. Durven zich niet te binden aan een overheid. Leven langzaam, weldadig, gegrond. Nederig (essentieel om de groep bijeen te houden!) Durven ‘nee’ te zeggen, tegendraads te zijn: bijvoorbeeld kritisch op het gebruik van techniek. Jezelf afvragen ‘wat voor mens word ik als ik die nieuwe techniek gebruik?
- Hutterieten: Doperse protestantse geloofsgemeenschap in de VS. Een contrastrijke gemeenschap: de kolonie is het koninkrijk. Om steeds weer nieuwe kolonies te kunnen stichten combineren zij moderne en grootschalige landbouw (groei) met sober leven (instandhouding kolonie). Ieder lid krijgt een passende taak/rol in de gemeenschap. Ongeacht je leeftijd of gezondheid.
- Benedictijnen: Plattelandsorde. Ritme van het leven ingebed. Ora et labora. Stabilitas loci. Nederigheid. Bezit is van God.
- Franciscanen: Stadsorde. Samenleven met de armen. Solidariteit. Bezit delen. Grondtoon in het leven is vreugde en dankbaarheid.
Hoopgevende waarden
Martine haalde uit haar bevindingen zes ‘hoopgevende waarden’:
- De gemeenschap als samenlevingsvorm
- Stabiliteit, trouw zijn aan je plek
- Nederigheid, eenvoud
- Soberheid, matigheid
- Een vast ritme van werk en gebed
- Kritische reflectie op techniek en modernisering
Anders gezegd: een meer duurzame levensstijl is niet voor luie mensen en is ook niet afwachten tot overheden en bedrijven in actie komen. Een ieder kan vandaag beginnen en een ieder kan iets doen!
Ben je een collega die in een pastorale plattelandspraktijk werkt: doe met ons mee!
Ben je een beroepskracht in een katholieke of protestantse kerk op het platteland, zoek je naar deskundigheid vanuit de praktijk in een klein en informeel netwerk van professionals? Stuur me een bericht!
Jack Steeghs
