De overweging die ik schreef voor twee vieringen met Pinksteren mag wat mij betreft nog een tijd meegaan…

Pinksteren heeft alles te maken met de Paasboodschap die we in elk weekend vieren én Pinksteren heeft alles te maken met een persoonlijk staan in je leven en het daarover met elkaar te hebben. Maar dan op een bijzondere wijze. Kijken met je hart of: kijken vanuit geloof. Kijken met een blik waardoor je ziet wat de meeste mensen op een specifieke moment ontgaat – omdat een ieder zo vol van zichzelf is of op dat moment bezig met allerlei zaken die de blik ontnemen die alleen het hart kan waarnemen. Vergelijk het maar met een bezoek aan een evenement waarop jij een bekende ziet ‘als die of die persoon’. Maar je kunt die bekende ook zien vanuit een eerder in kwetsbaarheid gegroeide band – waar alles bij hoort wat die persoon maakt tot wie hij of zij is en wie jij bent zoals je bent. Omdát jullie elkaar na zoveel jaren inmiddels door en door kennen. Die blik is een blik vanuit het hart, vanuit geloof. De andere aanwezigen zien dat niet omdat zij een ándere band met die persoon onderhouden. En dat is heel gewoon. De meeste tijd die ieder mens leeft is namelijk alledaagse tijd, waarin niet per se iets bijzonders gebeurt.

Daarom lezen we in de Bijbel dat Jezus een door God ingegeven maar persoonlijke weg gaat. Op die levensweg ontmoet Jezus allerlei mensen, in verschillende situaties. Om volwassenen meer op het goede spoor (van het hart of het geloof) te zetten haalt Jezus vaak het kind als voorbeeld aan. Kinderen hebben geen last van het denken dat volwassenen zo vaak in een greep houdt –  soms zelfs: afhoudt van leven en inkadert in systemen waar alle invoelingsvermogen en leven uit verdwenen is. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de wereldeconomie, aan die ongelofelijk groot gegroeide organisaties en bedrijven in onze tijd. Het is gewoonweg onmogelijk om als leidinggevende persoonlijk contact met de werkvloer te onderhouden als je vele duizenden medewerkers hebt, vaak zelfs verspreid over meerdere nationaliteiten en culturen. Zo ontstaan er in elke wereldwijde organisatie vanzelf meerdere lagen – en zijn protocollen noodzakelijk voor enige orde. Er gaat uiteraard geld verdiend worden… en als er dan een beursnotering bij komt kijken wordt het keurslijf helemaal knellend: onherroepelijk worden mensen dan meer en meer afgerekend op de bijdrage die ze leveren aan het financiële resultaat. Niet per se verkeerd. De vraag die je vanuit de Geest van Pinksteren kunt stellen: is hiermee alles gezegd? Mensen zijn geen economische productiefactoren maar stervelingen op zoek naar warmte, vertrouwen en veiligheid, medemensen, arbeid, geluk en liefde, levensvervulling. Dat voor die basisbehoeften van ons allemaal geld nodig is is zonneklaar, dat een ieder op zijn tijd een prikkel kan gebruiken ook. Maar dat is heel wat anders dan te beginnen met geld als noodzakelijke levensfactor – en mensen op basis van vernuftige marketingcampagnes verleiden tot de aankoop van steeds geavanceerdere producten. En zo het leven sturen en waarderen voor de groei van vaak private vermogens. Pinksteren heeft dus fundamentele dingen te zeggen over het leven waarin we leven: persoonlijk maar ook over de inrichting van onze eigen samenleving en zelfs over de wereldeconomie. Sommigen denken nu misschien: is dat niet een te grote broek aantrekken, als je ziet dat steeds minder mensen in ons land het christelijk geloof als richtingaanwijzer serieus nemen in hun leven? Nee. Geloof blijft een persoonlijke keuze en kan nooit een aandachtsveld zijn dat ‘concurreert’ met andere tijdsbestedingen en hobby’s. Zelfs niet met de economie. Geloof gaat niet over voorkeuren, geloof behandelt de fundamentele vragen rondom jouw staan in het leven. Geloof neemt je in beslag zoals de vurige tongen op het Pinksterfeest in het boek Handelingen zich verdelen over iedere aanwezige. Met Pinksteren krijgt iedere aanwezige deel aan de Heilige Geestkracht. Moeilijk voorstelbaar misschien. Zeker is dat de Heilige Geest van Gód blijft en nooit bezit kan worden van een multinational, een president, koning of van een van ons. Belangrijk is te beseffen dat wij allemaal deel kunnen hebben aan de Heilige Geest. De Heilige Geest is de som van alles en allen. We hebben elkaar dus nodig om van dé Heilige Geest te kunnen spreken. En we worden voortdurend uitgenodigd om die Geest niet uit elkaar te spelen. Om niet eigen wegen te gaan zoals ten tijde van de toren van Babel – waarin God naar de hemelse kroon gestoken wordt en mensen elkaar op een gegeven moment letterlijk niets meer te vertellen hebben. Wij mogen gezámenlijk de Geest zoeken, behoeden en bewaren. Dit betekent: veelheid koesteren en eenheid bewaren. Het evangelie begint met te vertellen dat Jezus ineens in hun ‘midden’ komt: Dit betekent dat het we vandaag een boodschap horen die tot het hart van elke geloofsgemeenschap behoort. Cruciaal: zien we Jezus als gewoon medemens of zien we Jezus als de gekruisigde en door God verhevene? In het eerste geval voegt geloven niet zoveel aan het leven toe. In het laatste geval wordt vandaag de Geest over ons allen uitgestort en wordt een vernieuwende gemeenschapsvorming bekrachtigd. De persoonlijke boodschap van Pasen wordt met Pinksteren meer gemeenschappelijk, nodig om elkaar blijvend bij de hand te kunnen nemen en van betekenis te kunnen zijn.

(Bronnen: Handelingen 2, Johannes 20)

(Foto: visual hunt, Boudewijn Berends)

Jack Steeghs