Identiteit is altijd een complex begrip geweest. Identiteit is veel breder en dieper dan een bepaald gender, politieke voorkeur of geloofsstroming als stempel op jou kan drukken… Identiteit is niet iets statisch en dagelijks in wording. En het mooie is dat jouw geleefde bronnen doorklinken. Op een bepaalde manier hoeft daarom niemand uit de tijd te geraken. In een korte blogserie naar Kerstmis toe schrijf ik erover als een soort van advies aan ons allen: omarm jouw realiteit. Omdat dat wat we doen in het heden mag gebeuren. Wat mezelf betreft: omdat ik door mijn agrarische achtergrond en pastorale werk voortdurend in aanraking kom met de mens en zijn wording. 

Identiteit: door verschillen te markeren of idealen te delen?

Vergeleken met een generatie geleden lijkt identiteit tegenwoordig veel meer geladen geworden. Er zijn in de geschiedenis meer van dergelijke fases geweest. Wie jij bent (als mens) en wie wij zijn (als land, vereniging, politieke partij, kerk, voetbalclub et cetera) wordt tegenwoordig uitvergroot op vele platforms (vooral internet) en in vele praatprogramma’s. Verschillen worden duidelijker maar lijken minder vormend te zijn geworden om de ander en het andere in het anderszijn te leren verstaan. Leren om van te kunnen leren. Het lijkt er tegenwoordig vaak op alsof werkelijk alles competitief uitgevochten moet worden, met een moraal van het recht van de sterkste, de meest invloedrijke of meest kapitaalkrachtige. Alsof we de waarheid in pacht kúnnen hebben. Daarmee lijkt de realiteit naar ‘onze’ hand gezet te worden. En als we ‘onze’ zin niet krijgen dan gaan we de realiteit zo voorstellen dat ze ‘onze’ kant opvalt. Maar ‘onze’ is nooit exclusief, nooit overheersend. Zo zit het leven niet in elkaar. Idealen zijn prachtig om in het oog te houden maar dan wel graag als stimulans, niet als eindoordeel waar alles om draait. Idealen vragen erom vlees en bloed te worden en vervolgens de wereld in gebracht te worden, sociaal te worden. Zoals het aanstaande kerstverhaal een sociale gebeurtenis en oproep ineen is.

(Bij de foto: Maria omarmt haar realiteit: de pasgeboren baby Jezus in de geboortegrot – Orientalis, Heilig Land Stichting)

Jack Steeghs