Ruim vier jaar geleden schreef ik op deze plaats mijn best gelezen blogbericht tot nu toe (‘Het laatste woord tijdens het boerenprotest in Stroe’). In deze blog enkele woorden over hoe ik als boerenpastor aankijk tegen de meest recente kabinetsplannen voor de landbouw: ‘Kabinet haalt Nederland van het stikstofslot. Met stevig pakket weer ruimte voor boer, natuur en bouw’
Je zult maar minister van landbouw zijn… en de opgave krijgen om helderheid te scheppen in een bijzonder ingewikkeld vraagstuk – dat al decennialang speelt. In het huidige minderheidskabinet doet minister van Essen een poging om de te hoge stikstofemissie in de Nederlandse melkveehouderij terug te brengen tot een aanvaardbaar niveau. Gaat dit werken?
Laat ik vooropstellen dat ik het beste hoop. En dat ik mijn hart vasthoud. Bij het terugbrengen van de emissie kunnen boeren kiezen tussen meerdere en elkaar soms aanvullende opties: nieuwe technieken, aanpassen van stal of voer, minder mest aanwenden, extensiveren (minder vee en/of meer hectares grond) of vrijwillige bedrijfsbeëindiging waarbij de over te dragen rechten buiten familieverband worden afgeroomd.
Mijn belangrijkste zorgen zitten op het terrein van het tempo en de verantwoordelijkheid:
(1) Tempo. Een regering onder druk heeft altijd haast, zelfs als het aandachtsveld veel meer tijd nodig heeft. De landbouw heeft een visie nodig die vertrekt bij de realiteit om vervolgens minstens een generatie verder te kijken.
(2) Verantwoordelijk. Ieders eigen verantwoordelijkheid is nodig maar vraagt grip op elk boerenerf: boeren worden sterk afhankelijk gemaakt van het grootkapitaal en technieken die nog experimenteel zijn.
En verder…
Met de sociale leer in de hand is de huidige landbouw in ons land een reden waarom de kerk zal zeggen: hier spelen zorgen om het beheer van de schepping. Er spelen zorgen rondom het beheer van de aarde, aantallen dieren, dierwelzijn en dierziekten. Maar ook speelt de waardigheid en het welzijn van de boer. Om bij deze laatste toetssteen te blijven: er wordt (onder tijdsdruk) vooral óver boeren gesproken en geoordeeld.
In deze blog schreef ik vaker over de bijzondere plek van boeren en tuinders en aanzetten over wat een goede richting is om veranderingen in gang te zetten. Zie bijvoorbeeld:
– Waarom zou je boeren uitkopen?
– Ondersteunboek voor en door boeren
– Het bezoeken van boeren en tuinders
– Boerentoekomst ligt in het verleden
– Boerenbelang en (uiteengevallen) samenhang
– Alsof je helemaal opnieuw kunt beginnen
Jack Steeghs
vroedman 