Ruim 7 jaar geleden overleed ons pap, 3 ½ jaar geleden ons mam. De generatie die mij is voorgegaan is uit de tijd gevallen. ‘Nu mag ik het van hen geleerde waar gaan maken’, bedenk ik als enig kind, die vele jaren met hen leefde en werkte… Een blogserie over levenslessen van vroeger voor NU (74).

Met het stoppen als boer in 1997 kwam er een hele andere wereld in mijn leven: een wereld van de geschreven tekst. Niet dat ik nooit las. Ik hield het nieuws bij, ik las artikelen en af en toe een boek. Mijn punt is dat de agrarische wereld waarin ik opgroeide zich vooral manifesteerde als een wereld van de mondelinge overlevering. Pap en mam waren daarvan een schoolvoorbeeld. Als ik terugkijk zeg ik nu: het was een wereld van het gevoel waarin het verstand werd opgenomen. Ik heb leren houden van deze wereld van onderop. Van de warme gevoelswereld van mijn ouders. Het verstandelijke was er uiteraard ook, maar eigenstandig nadenken is mij niet met de paplepel ingegeven. Dat heb ik bij anderen afgekeken en me aangeleerd. Zo heb ik de wereld van het gevoel én van het verstand leren waarderen. En door de daarmee gepaard gaande worstelingen waardeer ik nu nog meer de persoonlijk gegroeide inzichten tussenbeide. Onontkoombaar leren wij mensen persoonlijk van grenzen die je zelfstandig overgaat. Over grenzen die een samenleving oplegt, grenzen die de door jou aangehangen cultuur oplegt, grenzen die je jezelf oplegt… Want het is een enorme kloof, nog steeds in onze samenleving. En die heeft alles te maken met ‘laagopgeleiden’ en ‘hoogopgeleiden’ (en vaak genoemde verwante indelingen zoals: platteland-stad, conservatief-progressief, oud-nieuw, verleden-toekomst, buitenland-eigen land). Dit soort indelingen stigmatiseren en zijn alles behalve bewaarheid. Daarom lieve mensen: weet en waardeer wie je bent en wat je hebt, verken dat wat je niet kent en geef dat een waardige plek. Verrijk je eigen blikveld voor zover dat past bij de mens die je bent geworden en leef.

(Bij de foto: pap achter zijn bureau)

Jack Steeghs